DÜNYADA BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜNÜN TARİHÇESİ
1. Tarım Bilimlerinin Ortaya Çıkışı (17.–18. yüzyıllar)
-
Tarımsal faaliyetler binlerce yıllık geçmişe sahip olsa da, bilimsel tarımın temelleri 18. yüzyılda atılmaya başlanmıştır.
-
Bitki yetiştiriciliği, toprak bilimi ve iklimin bitki gelişimi üzerindeki etkileri bu dönemde akademik çalışmalarla incelenmeye başlanmıştır.
2. Modern Bahçe Bitkileri Biliminin Doğuşu (19. yüzyıl)
- 19. yüzyılda Avrupa’da tarım eğitimi veren yükseköğretim kurumları kurulmaya başlanmıştır.
-
Bu dönemde meyve, sebze, bağ ve süs bitkileri yetiştiriciliği ayrı bir uzmanlık alanı olarak belirginleşmiş ve “Horticulture” (Bahçecilik) olarak adlandırılmıştır.
-
Almanya, Fransa, İngiltere ve ABD gibi ülkelerde tarım fakülteleri içinde bahçe bitkileri bölümleri açılmıştır.
3. ABD’de Bahçe Bitkileri Eğitimi
-
1862’de ABD'de kurulan “Land-Grant Colleges” sistemi ile tarım eğitimi kurumsallaşmıştır.
-
Bahçe bitkileri bilim dalı bu kurumlarda hızlı şekilde gelişmiş; sebzecilik, meyvecilik, bağcılık ve süs bitkileri gibi alt dallar oluşmuştur.
TÜRKİYE’DE BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜNÜN TARİHÇESİ
1. Osmanlı Dönemi’nde Tarım Eğitimi (19. yüzyıl sonu)
-
1847: İstanbul’da “Ziraat Mektebi” açılmış, bu okul modern tarım eğitimine ilk adım olmuştur.
-
1891: Halkalı Ziraat ve Baytar Mektebi’nin kurulmasıyla birlikte, tarım eğitimi sistemli hale gelmiştir.
2. Cumhuriyet Dönemi ve Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü (1933)
-
1933: Atatürk'ün direktifiyle Ankara Yüksek Ziraat Enstitüsü kurulmuştur.
-
Enstitüde Bahçe Bitkileri, ilk kez akademik bir bilim dalı olarak “Bağcılık ve Bahçecilik” kürsüsü altında örgütlenmiştir.
-
Bu dönem, Türkiye'de bahçe bitkileri eğitiminin kurumsallaşmasının başlangıcı sayılır.
3. Ziraat Fakültelerinde Bahçe Bitkileri Kürsüsü (1950–1970)
-
1950'li yıllardan itibaren Türkiye’deki Ziraat Fakültelerinde Bahçe Bitkileri Kürsüleri açılmıştır.
-
Bu kürsülerde meyvecilik, sebzecilik, bağcılık, süs bitkileri ve bahçe bitkileri ıslahı gibi alt alanlar gelişmiştir.
4. Bahçe Bitkileri Anabilim Dallarının Kurumsallaşması (1980 sonrası)
-
1980’lerde YÖK’ün kurulmasıyla birlikte üniversite sisteminde anabilim dalları yeniden yapılandırılmış ve Bahçe Bitkileri Bölümleri daha net biçimde ayrılmıştır.
-
Türkiye genelinde Ziraat Fakültelerinde Bahçe Bitkileri Bölümü yaygınlaşmıştır.
HARRAN ÜNİVERSİTESİ BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ’NÜN KURULUŞU
1. Harran Üniversitesi'nin Kuruluşu (1992)
-
Harran Üniversitesi, 1992 yılında kurulmuş ve Şanlıurfa’da tarımsal üretimin yaygın olması nedeniyle Ziraat Fakültesi, üniversitenin öncü fakültelerinden biri olmuştur.
2. Bahçe Bitkileri Bölümü’nün Açılması
-
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi bünyesinde Bahçe Bitkileri Bölümü, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin iklimi ve tarımsal çeşitliliği göz önüne alınarak kurulmuştur.
-
Kuruluş yılı resmi olarak 1994’tür.
-
Bölüm, özellikle Antep fıstığı, zeytin, bağcılık, sebze üretimi ve süs bitkileri gibi bölgeye özgü ürünler üzerine uzmanlaşmıştır.
-
Araştırma ve uygulama alanlarıyla hem akademik hem de bölgesel tarım politikalarına katkı sağlamaktadır.